|
 |
Baøi trích töø baùo Los Angeles Times Ngaøy 13 thaùng 12, 1998
Ngöôøi Ñi Tìm Hoøa Bình
Do Nicholls Hackman töôøng thuaät |
Fred Karlin ñaõ mang laïi cho ñeâm "Moät Theá Giôùi" moät trình ñoä hieåu bieát aâm nhaïc roäng lôùn vaø ña daïng. Xeùt veà trình ñoä nhaïc Jazz cuûa oâng laø ngöôøi xöû duïng keøn trumpet, nhieàu naêm kinh nghieäm soaïn nhaïc ñeäm cho phim aûnh vaø truyeàn hình, nhöõng thaønh quaû cuûa taùc giaû hai baûn vaên veà aâm nhaïc phim aûnh ñöôïc nhieàu söï ngöôõng moä, theâm vaøo ñoù laø giaûi Oscar vaø giaûi Emmy, ñieàu naøy chöùng toû raèng oâng Karlin ñaõ thoâng thaïo moïi trình ñoä veà kinh nghieäm cuõng nhö dieãn ñaït aâm nhaïc.
Ñaây laø phaïm truø cuûa söï dieãn ñaït maø oâng Karlin ñaõ cheá ngöï ñeå phoùng taùc böùc chaân dung giao höôûng cuûa mình mang töïa ñeà "Ngöôøi Ñi Tìm Hoøa Bình". Coâng trình naøy laø moät haønh trình boán möôi laêm phuùt ñöôïc saép ñaët qua theå ñieäu aâm nhaïc, bi kòch, vaø töø chöông, vôùi söï goùp maët cuûa ban ñaïi hoøa taáu goàm 60 nhaïc coâng, ba taøi töû, moät ban nhaïc rock daân giang, caùc ca só, vaø Ca Ñoaøn Thieáu Nhi Pasadena goàm 25 em. Moät hôïp taáu khuùc vó ñaïi vaø thaâm thuùy, oâng Karlin moâ taû "Ngöôøi Ñi Tìm Hoøa Bình" trong buoåi phoûng vaán vôùi Liz Pennington cuûa ñaøi truyeàn thanh LA KEZY nhö sau:
"Coâng trình naøy laø moät lieân khuùc veà thô vaø lôøi cuûa Thanh Haûi Voâ Thöôïng Sö dieãn ñaït qua nhieàu caùch khaùc nhau, trong ñoù chuùng ta ñeán ñoái dieän vôùi caùc khoù khaên trong ñôøi soáng vì khoâng coù söï caâu thoâng noäi taïi."
Ñeà taøi naøy ñöôïc noùi leân moät caùch huøng hoàn qua nhöõng lôøi nhaïc sau ñaây:
Roài cöù theá möa rôi vaø laù ruïng,
Ngaøy qua ngaøy, ñeâm tieáp noái thôø ô!
Loøng vaãn thaáy moät chuùt gì thieáu thoán,
Moät tình yeâu chöa tìm thaáy bao giôø!
OÂng Karlin ñaõ duøng nhöõng hình aûnh vaên thô naøy ñeå theâu deät vaøo moät haønh trình aâm nhaïc qua caùc lôøi nhaïc dieãn taû moät cuoäc ñi tìm nieàm thanh tònh noäi taïi vaø söï haøi hoøa vôùi theá giôùi beân ngoaøi. Nhöõng thaéc maéc vaø söï xung ñoät gaëp phaûi trong suoát haønh trình cuûa Ngöôøi Tìm Hoøa Bình theå hieän moät quaù trình töï nhieân cuûa huyeàn thoaïi maïo hieåm vaø dieãn ñaït cuûa Karlin qua aâm nhaïc cuûa oâng, nhieàu tö töôûng vaø yù thöùc heä maïnh baïo vaø khieâu khích vôùi duïng yù taïo caûm höùng cho thính giaû. Ñoái vôùi "Ngöôøi Ñi Tìm Hoøa Bình", Karlin ñaõ duøng taøi ngheä aâm nhaïc cuûa mình ñeå goùp theâm tieáng noùi cho gioøng thô truyeàn caûm cuûa Thanh Haûi Voâ Thöôïng Sö.
Qua coâng vieân, nghe gioù caøng theâm laïnh,
Töôïng ñaù nhìn ngaïo ngheã giöõa trôøi ñoâng
Thöông con ngöôøi boân ba ñöôøng danh voïng....
Nhöõng lôøi nhaïc ñöôïc laøm phong phuù vôùi caùc hình aûnh soáng ñoäng, Karlin ñaõ xaây ñaép xung quanh moät coâng trình huøng vó gaây nhieàu caûm höùng cho vieäc ñi tìm taâm hoàn.
Tuy nhieân, roát cuoäc caùc vaàng thô truyeàn ñaït moät thoâng ñieäp thanh thoaùt maø chính Karlin dieãn taû nhö "...söï nhaän thöùc raèng nieàm laïc phuùc vaø bình an ñeàu ôû beân trong chuùng ta, vaø khoâng theå naøo tìm thaáy ñöôïc beân ngoaøi."
Chính nhöõng lôøi thô huøng hoàn nhö vaäy, vaø khaû naêng gôïi leân nhöõng yù töôûng thaâm saâu naøy cuûa chuùng, ñaõ thuùc ñaåy oâng Karlin thöïc hieän coâng trình phoùng taùc caùc lôøi thô cuûa thi só Thanh Haûi Voâ Thöôïng Sö thaønh nhaïc. OÂng keå laïi: "Chính toâi caûm thaáy raát vinh döï ñöôïc cô hoäi laøm vieäc vaø vieát nhaïc töø taùc phaåm naøy. [Thanh Haûi Voâ Thöôïng Sö] caûm thaáy raèng taát caû chuùng ta ñeàu coù naêng löïc ñeå ñaït naêng khieáu ngheä thuaät tieàm aån trong chuùng ta, cuõng nhö oùc saùng taïo, vaø soáng thoâng ñieäp ñoù baèng taám göông ñieån hình." Laø moät ngheä só, thi só, vaø nhaø thieát keá noåi tieáng, nhöõng coâng trình ngheä thuaät cuûa Ngaøi khuyeán khích moïi ngöôøi höôùng vaøo beân trong chính mình ñeå ñaït ñöôïc söï vó ñaïi rieâng tö cuûa chính hoï. Gioøng thô vaø nhöõng coâng trình saùng taïo ngheä thuaät cuûa Ngaøi cho chuùng ta moät caûm giaùc thaâm saâu veà söï hieåu bieát muïc ñích trong cuoäc ñôøi mình, maø khoâng nhaát thieát phaûi böôùc qua caùc giôùi haïn cuûa töï do caù nhaân. Baèng chöùng cuûa söï hieåu bieát saâu saéc naøy ñöôïc thaáy roõ qua söï ngöôõng moä vaø toân kính cuûa caùc ñaïi taøi töû, ngheä só, nhöõng ngöôøi ñaõ chuaån bò nguoàn caûm höùng cuûa hoï töø caùc coâng trình ngheä thuaät cuûa Ngaøi.
Ngöôøi Ñi Tìm Hoøa Bình
Chaân Dung Giao Höôûng
Lôøi: Thanh Haûi Voâ Thöôïng Sö
Nhaïc: Fred Karlin
Ngaøy xöa,
Coù moät ngöôøi khaùt khao hoøa bình
Du haønh khaép cuøng caøn khoân vuõ truï,
Mong tìm ra thaät söï an vui.
Ngöôøi aáy ñi qua khaép caùc maët trôøi,
Ñi qua khaép caùc maët traêng cuøng muoân ngaøn luïc ñòa.
Sau cuøng ngöôøi aáy khaùm phaù ra:
Söï yeân vui luùc naøo cuõng aån taøng trong taâm thöùc.
Ngöôøi aáy khôûi söï höôûng thuï "thieân ñaøng"
Cöïc laïc!
Nhöng moät hoâm, ngöôøi boãng nhìn xuoáng nhaân gian:
Thaáy muoân vaïn chuùng sinh ñang nguïp laën trong toái taêm vì hoï tìm haïnh phuùc beân ngoaøi chính hoï.
Nhö ngöôøi aáy ngaøy xöa, luùc chöa khai ngoä.
Luùc coøn ñaém chìm trong ma chöôùng u meâ.
Baáy giôø leä ngöôøi rôi xuoáng, moät gioït, hai gioït roài nhieàu nhö möa ...
Chaúng bao laâu baàu trôøi naïm ñaày nhöõng haït ngoïc long lanh maø ngöôøi theá gian goïi laø tinh tuù.
Nhöõng tinh tuù naøy ban ngaøy e theïn khoâng ra
Ban ñeâm thao thöùc
Chuùng soi ñöôøng cho nhöõng keû khaùt voïng hoøa bình haäu lai.
Trong cuoäc löõ haønh tìm haïnh phuùc laâu daøi.
Vaø laø nhöõng bieåu töôïng ñôøi ñôøi cuûa moät thaùnh nhaân vó ñaïi.
Nhö Caùnh Chim
Lôøi: Thanh Haûi Voâ Thöôïng Sö
Nhaïc: Fred Karlin
Coù nhöõng luùc naøy mai khoâng muoán ñeán,
Ta ñôïi chôø rôøi raõ caû maøn ñeâm!
Hoàn ñaém chìm trong aùc moäng trieàn mieân,
Vuøng vaãy maõi chöa ra ngoaøi beå khoå!
Nhö caùnh chim giöõa baàu trôøi gioâng toá,
Bieån truøng khôi khoâng chöùa heát öu phieàn
Coù nhöõng buoåi maët trôøi khoâng thöùc daäy,
Ta ñôïi hoaøi maø chöa thaáy töông lai.
Naèm meâ man trong boùng toái ñeâm daøi,
Loøng khaán nguyeän ngaøy mai xin choùng ñeán.
Coù nhöõng nôi muøa xuaân khoâng muoán vieáng,
Ta ñôïi hoaøi maø chaúng thaáy hoa mai.
Tuyeát traéng bay thay phaùo ñoû giao thöøa
Gioù laïnh rít thay nhöõng lôøi chuùc tuïng...
Roài cöù theá möa rôi vaø laù ruïng,
Ngaøy qua ngaøy, ñeâm tieáp noái thôø ô!
Loøng vaãn thaáy moät chuùt gì thieáu thoán,
Moät tình yeâu chöa tìm thaáy bao giôø!
Munchen 79
Chieàu Ñoâng Vaø Töôïng Ñaù
Lôøi: Thanh Haûi Voâ Thöôïng Sö
Nhaïc: Fred Karlin
Chieàu ta qua phoá ngöôøi vaø gioù laïnh,
Tuyeát gieo mình treân nhöõng ngoïn caây khoâ,
Nhaø hai beân im lìm nhö ñaát thaùnh,
Ñeøn xanh xao ngaùy nguû ñöùng bô phôø!
Qua coâng vieân, nghe gioù caøng theâm laïnh,
Töôïng ñaù nhìn ngaïo ngheã giöõa trôøi ñoâng
Thöông con ngöôøi boân ba ñöôøng danh voïng,
Thöông con ngöôøi laän ñaän kieáp phuø dung...
Chieàu hoâm nay ta muoán laøm töôïng ñaù,
Ñöùng ngang trôøi nhìn vuõ truï xoay quanh,
Trong tim ta moät noãi buoàn raát laï
Thöông theá nhaân, hay chæ töï thöông mình?...
Munchen 14/3/79
|
|